Oturum Aç

 HIV Enfeksiyonu ve AIDS

Nedir?

-HIV, "İnsan İmmün Yetmezlik Virüsü" anlamına gelir ve bir virüstür.

-Bir kişi HIV ile enfekte olduğunda, o kişi "HIV pozitif" olur.

-HIV, insanda CD4 adı verilen beyaz kan hücrelerini enfekte ederek ölmelerine yol açar ve sayısını düşürür.

-Sağlıklı bir kişide genellikle 600 ile 1200 arasında bir CD4 sayısı vardır.

-CD4 sayısı 200'ün altına düştüğünde, kişinin bağışıklık sistemi ciddi şekilde zayıflar ve fırsatçı enfeksiyonlar ve kanserler kolayca gelişebilir.

-Bu aşamadan sonra kişi AIDS tanısı alır.

-AIDS "Edinilmiş Bağışıklık Yetmezliği Sendromu" anlamına gelir ve sebebi HIV'dir.

-Her iki terim aynı hastalığı tanımladığından kafa karıştırıcı olabilir.

-AIDS, HIV'in neden olduğu hastalığın ilerlemiş halidir.

 

İnsanda ki süreci nasıl?

-HIV ile enfekte olan kişi bir süre sonra grip benzeri bir hastalık geçirebilir.

-Bu dönemin viral üst solunum yolu enfeksiyonu ya da halk arasında öpücük hastalığı olarak bilinen mononükleoz sendromundan farkı yoktur, kişi ayrım yapamaz.

-Bu döneme "Primer HIV Enfeksiyonu" ya da "Akut Retroviral Sendrom"adı verilir.

 

-Bu dönem atlatıldıktan sonra (15-20 gün) sessiz döneme girilir (Latent Dönem ya da Latent HIV Enfeksiyonu).

-Yaklaşık 8-10 yıl süren bu dönemde, genellikle hastalıkla ilgili hiçbir bulgu ve belirti yoktur.

-Bu dönem içinde CD4 sayıları azalmakta ve vücuttaki virüs miktarı artmaktadır.

 

-Son olarak, CD4 sayılarının kritik düzeylere gelmesi ile (<200) hastalarda fırsatçı enfeksiyonlar ve kanserler ortaya çıkmaktadır.

 

Kişide HIV enfeksiyonunu akla getirebilecek bulgu ve belirtiler neler?

  • Hızlı kilo kaybı
  • Kuru öksürük
  • Tekrarlayan ateş veya gece terlemeleri
  • Derin ve açıklanamayan yorgunluk
  • Büyümüş koltuk altı, kasık veya boyun lenf bezleri
  • Bir haftadan fazla süren ishal
  • Ağızda, boğazda veya dil üzerinde beyaz noktalar ya da alışılmamış lekeler
  • Sık tekrarlayan zatüre
  • Deri, ağız, burun üzerinde veya göz kapaklarının içinde kırmızı, pembe veya morumsu veya lekeler
  • Hafıza kaybı, depresyon ve diğer nörolojik bozukluklar.

 

Tanısı nasıl konulur?

-HIV tanısı için herhangi bir laboratuvarda test yaptırmanız gerekmektedir.

-HIV tanısı için ilk planda kişinin kanından "Anti-HIV" adını verdiğimiz test yapılmaktadır.

-Günümüzde kullanılan testler oldukça güvenilirdir ve bulaşma sonrası yaklaşık ilk 10 gün içinde (7-15 gün) pozitif hale gelmektedir.

-Pozitif olarak saptanan kişilerden ikinci bir kez aynı test tekrarlanır.

-Yine pozitif bulunması halinde "Western blot" adını verdiğimiz doğrulama testi yapılmaktadır.

 

Nasıl bulaşır?

  • Kan (adet kanı dahil) ve kan ürünleri
  • Semen ve seminal sıvı
  • Vajinal salgılar
  • Anne sütü
  • Aynı enjektörün kullanımı (özellikle damar içi madde kullananlarda)
  • Dövme ve piercing
  • Kaza ile enjektör iğnesinin ele batması (HIV pozitif kişinin)
  • Kan nakli
  • Çocuk doğurma (anneden bebeğe)
  • Emzirme
  • Organ nakli (organ verici HIV pozitif ise)

 

Hangi cinsel davranışlar ile bulaşabilir?

  • Vajinal seks
  • Kadınlarla veya erkeklerle yapılan anal seks
  • Oral seks
  • HIV bulaştırma riski büyük oranda prezervatif kullanarak azaldığı akıldan çıkarılmamalıdır.

 

Hangi yollar ile bulaşmaz?

  • Tükürük, gözyaşı, ter, dışkı veya idrar
  • Sarılma
  • Öpüşme
  • Masaj
  • El sıkışmak
  • Böcek-sivrisinek ısırıkları
  • HIV olan biriyle aynı evde yaşamak
  • HIV olan biriyle ile aynı duş veya tuvaleti paylaşmak.

 

Nasıl korunabilirim?

-HIV'den korunma, HIV hakkında bilgi sahibi olmak ile yakından ilişkilidir.

-HIV'in nasıl bulaştığını, bulaşma yollarını ve nasıl bulaşmadığını bilmek kendinizi ve eşinizi bu hastalıktan korumak için en önemli noktalardır.

 

Tedavi edilebilir bir hastalık mı?

-HIV ilk ortaya çıktığında tedavisi olmayan bir hastalık olarak kabul edilmekteydi.

-HIV ile enfekte olan kişiler tedavi imkânı olmadığından hastalık ilerlediğinde fırsatçı enfeksiyonlar ya da ortaya çıkan kanserler nedeni ile kaybediliyordu.

-Ancak son 18-20 yıldır, bilinenin aksine bu konuda yapılan çalışmalar sonucu birkaç ilacın birlikte kullanılmaya başlanması ile HIV enfeksiyonunun ilerlemesi durdurulabilmekte ve kişi normal hayatına devam edebilmektedir.

-Burada akıldan çıkarılmaması gereken nokta HIV bulaşması için riskli davranışlarda bulunan kişilerin erken dönemde test yaptırarak, CD4 sayısının riskli seviyelere düşmeden (<200) tedaviye başlayabilmiş olmasıdır.

 

Bulaşmasını engelleyen aşı var mı?

-Günümüzde HIV'e etkili bir aşı yoktur.

-Bu konudaki çalışmalar devam etmektedir.

 

Her zaman ölümcül mü?

-Son 20 yıldır kullanılmaya başlanan birleşik tedavi ile (HAART) artık kronik bir hastalık haline gelmiştir.

-İlaçlar düzenli kullanıldığı takdirde normal hayata devam edebilir.

-CD4 sayıları artabilmekte ve fırsatçı enfeksiyonlardan hastalar kendilerini koruyabilmektedir.

-Ancak mevcut ilaçlar ile tedavi süresi şu an için ömür boyu olarak kabul etmektedir. Çünkü günümüzde kullanılan ilaçlar virüsün çoğalmasını durdursa da virüsü vücuttan tamamen atamamaktadır.


Enfeksiyon Hastalıkları